Orduko mendiaren baliapenaz, laborantxaz, egiteko maneretaz eta herritarretaz ainitz jakiten ahalko da. Hitz ordua maiatzaren 30ean emana da, 20:00tan, Urepele Amerikanoinian.
XIX. mendean, Frantzia eta España bi estadoen artean muga jarri zelarik, herritarrek nekez onartu zituzten ondorio ainitz. Eta horietan mendiaren baliatzeko ondorioak. Mugetan jarri marra hori ezin baitzuten gehiago pasatu kabalak mendira bazketara igortzeko adibidez.
Orduan halako tratu bat finkatu zen bi estadoen artean; eta hola zen deitzen den Baionako ituna edo hitzarmena izenpetu 1856an. Hunek mendietako kabalen bazka eskubideak, baliapen eskubideak arautu zituen. Eta adibidez, berrikitan aipatu dugun Urepeleko marka, itun hortan oinarritzen dela esplikatu dauku Claude Martinez-ek. Orai Urepeleko marka deitzen bada, hastapen hortan Urkiagako marka deitzen zen, Urkiagan egiten baitzen kabalen markatzea. Eta beste herri batzuetan ere agertzen dira markatze horiek, gaur egun desagertuak direnak; hala nola Baigorriko laborariek Luzaidera igortzen zituzten kabalak eta Luzaideko marka egiten zen. Edo ere Orriako marka beti ere Baigorriko eta Baztan aldeko laborariek borturatu kabalentzat. Hauek denak Claude Martinezek ikertu dituen artxibetan atxeman ditu, eta horietan agertzen dira ere orduko laborarien izen deiturak, etxeko izenak, eta kabala kopuruak.... Bilketa huntarik errexki ikusten ahal da orduko egiteko manerak eta laborantxa ez direla oraiko ber moldekoak, 170 urtez ainitz aldatu direla.
Lekuetaz, jendeetaz, kabaletaz ariko da Claude Martinez Urepeldar historialaria, mapen bidez, dokumentu eta argazkien bidez, larunbat arratsean emanen duen mintzaldian. 1856ko Baionako ituna eta hunen ondorioak 170 urte berantago mintzaldia Urepele Amerikanoinian izanen da, arratseko 8tan; deneri idekia.