Ellande 2016an plantatu zen amaren etxaldean, behi gorriekin eta ardi buru beltzekin. Bost urte berantago, 2021ean, Paulinekin GAEC bat osatu zuten. Pauline ofizioz gasna teknikaria izanki,  elgarrekin erabaki zuten ardi-esnea gasnatzea eta beren ekoizpena garatzea, biak ere ber ofiziotik bizitzeko gisan.

Maiatzetik azarora, bortuko erritmoan

Urte guziez maiatz erditsutan, Irati soro aldeko bortuko bidea hartzen dute. Han hasten da mendiko erritmoa, urtaroak eta artaldeak manatu erritmoa.

Goiz guziez, 165 ardi buru beltzak eskuz deizten dituzte. Ondotik, esnea bestelakatzen dute, eta hiru ekoizpen egiten: ohiko gasna sukoa, gasna freskoa eta gasna guria.

Deiztearen ondotik, ardiak etxola inguruko alhapideetara igortzen dituzte. Bizkar gainean tindu berde eta gorriak dituzte, inguruko etxoletako beste artaldeetatik berexteko.

Etxola jendea pasatzen den leku batean izanki, ekoizpenak etxolatik beretik saltzeko xantza ere badute. Gasnaz gain Kitteriako beste ekoizpen batzu ere saltzen dituzte, hala nola ardi haragiarekin egin zozizonak, navarrin edo axoa.

Aurten uda gogorra bortuan

Aurten, uda bereziki nekea izaiten ari da mendian. Idortea goizik hasi da, mendi-mazelek beroaren eragina jasan dute eta belardiak kiskaliak dira. Bero handiak ere eragina du artaldean, eta ardiek esne gutiago emaiten dute.

Usaiakoan, azaro erdira arte egonen dira bortuan, aroak uzten baditu bederen. Orduan, oinez jeutsiko dira mendiz mendi, xenderetatik, Ahatxa Kitteria etxalderaino.

Baina mendiko sasoinaren ondotik ere ez da atseden luzerik izanen : Etxaldera itzultzean, ugalketa sasonia hasiko da; gero, axurien sortzea urtarrilean, eta martxo hastapenean berriz ere ardi-deizte sasoina abiatuko.

Eta hola doa Ellande eta Paulinen urtea: artaldearen erritmoan, urtaroen arabera, mendiarekin duten harremanen hurbilean. Artzaintza ez da haientzat lanbide bat bakarrik, bizimolde bat ere da, maitasunez hautatu dutena.